Ile etanolu spożywa dziki szympans? Badania pokazują, skąd ludzka skłonność do alkoholu
24 września 2025, 09:06Dzikie szympansy spożywają dziennie 14 gramów etanolu. Biorąc pod uwagę masę ich ciała, to odpowiednik ponad dwóch drinków. Takie wnioski płyną z pierwszych badań, podczas których udało się zmierzyć zawartość etanalu w owocach dostępnych szympansom w ich naturalnym środowisku w Afryce. Nie wiemy, czy małpy celowo spożywają bardziej dojrzałe owoce, z większą zawartością alkoholu. Jednak ich powszechna dostępność w środowisku sugeruje, że alkohol jest zwykłą częścią ich diety i że prawdopodobnie był też częścią diety przodków człowieka.
Włoscy stulatkowie żyją dłużej dzięki zachodnim łowcom-zbieraczom
17 grudnia 2025, 09:42Długowieczność to bardzo złożone zjawisko, na które wpływ ma wiele czynników genetycznych i środowiskowych. W ostatnim czasie zaczęło pojawiać się coraz więcej badań sugerujących, że na długie życie mają też wpływ cechy genetyczne specyficzne dla danych populacji. To zaś wskazuje, że różna demografia i historia ewolucyjna może wpływać na to, czy mamy szansę żyć dłużej. Stąd też specjaliści badający długowieczność zaczęli zwracać większa uwagę na genetykę populacyjną oraz paleogenetykę.
Psy Europy – przybysze czy udomowione na miejscu?
27 marca 2026, 08:32Pochodzenie najlepszego przyjaciela człowieka jest wciąż pełne tajemnic. Co prawda pies to jedyne zwierzę udomowione przez człowieka przed rozpowszechnieniem się rolnictwa, wciąż jednak nie wiemy, jak przybycie neolitycznych rolników wpłynęło na psy żyjące w Europie u boku mezolitycznych łowców-zbieraczy. Międzynarodowy zespół naukowy, w tym Anders Bergström z Uniwersytetu Wschodniej Anglii, Johannes Krause z Instytutu Antropologii Ewolucyjnej im. Maxa Plancka i Pontus Skoglund z Instytutu Francisa Cricka przeanalizowali 216 szczątków psowatych, w tym 181 z europejskiego paleolitu i mezolitu. Najstarsze z nich pochodzą od psa sprzed 14 200 lat, którego kości znaleziono na stanowisku Kesslerloch w Szwajcarii.
Obóz następców Aleksandra Wielkiego. Hellenistyczny epizod w stepach Uzbekistanu
10 lipca 2026, 08:28Zespół czesko-uzbeckich archeologów, w tym Ladislav Stančo z Uniwersytetu Karola w Pradze i Shapulat Shaydullaev z Uniwersytetu Państwowego w Termezie, od kilku lat przeczesuje dawne pogranicze baktryjsko-sogdyjskie. To kraina na styku dzisiejszego Uzbekistanu i Afganistanu, gdzie w III–II wieku p.n.e. rządzili greccy władcy, spadkobiercy imperium Aleksandra Wielkiego. Znane są tu warownie takie jak Kurganzol czy Uzundara, strzegące górskich przełęczy. Znacznie mniej wiadomo było jednak o zwykłych osadach na ich zapleczu. I to właśnie miało zmienić badania Iskandar Tepa.
Zadowolony jak mysz
24 sierpnia 2006, 13:45Badacze z uniwersytetu w Nicei twierdzą, że wyhodowali odporne na depresję myszy, rozmnażając je bez genu TREK-1. TREK-1 jest genem, który wpływa na przekaźnictwo serotoniny, odgrywającej istotną rolę w regulacji nastroju, snu oraz zachowań seksualnych.
Leczniczy ryż na cukrzycę
7 lutego 2007, 10:09S. Moorthy Satyamraju, naukowiec hinduski z Narayanvasalam, opracował serię ryżów ziołowych o właściwościach leczniczych, które nadają się nawet dla diabetyków. Udało się to po 10 latach badań, podczas których niełuskaną odmianę ryżu Ponni "traktowano" dziesiątkami różnych antycukrzycowych ziół.
Test na nowotwór płuc
22 września 2007, 09:24Nowotwór płuc to największy zabójca wśród nowotworów. Jedną z głównych przyczyn tego stanu rzeczy jest fakt, że we wczesnych stadiach przebiega on niemal bezobjawowo, generalnie wykrywany jest więc późno.
Nowa metoda męskiej antykoncepcji
25 marca 2008, 09:34Po 4 latach wytężonych badań naukowcy z Indian Institute of Technology w Kharagpur zakończyli prace nad męskim środkiem antykoncepcyjnym. Nie wymaga on interwencji chirurgicznej, np. podwiązania nasieniowodów, i działa przez ok. 10 lat. Wystarczy jeden zastrzyk.
Serotonina nie tylko dla dobrego nastroju
5 czerwca 2008, 19:57Zastanawialiście się kiedyś, dlaczego niektórzy z nas są w stanie zachować smukłą linię nawet wtedy, gdy jedzą bez porównania więcej od innych? Badacze z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco również zadali sobie to pytanie i poszukali na nie odpowiedzi...
Wspaniała terapia czy błąd badaczy?
3 września 2008, 18:38Niewielkie cząsteczki RNA, zwane siRNA, zrobiły w ostatnich latach niezwykłą karierę, a nawet przyniosły jej odkrywcom Nagrodę Nobla w 2006 r. Okazuje się jednak, że powodzenie niektórych terapii wynika ze zjawisk zupełnie innych, niż dotychczas przypuszczano, a podczas wykonywania wielu eksperymentów popełniano podstawowe błędy.

